Coleus Etherische Olie

Coleus Etherische Olie

Coleus Etherische Olie is een krachtige, aromatische etherische olie met een uitgesproken kruidige, groene en warm-balsemachtige geur. De olie wordt gewonnen uit de bladeren en andere bovengrondse delen van <em>Coleus amboinicus</em>, een aromatische plant uit de lipbloemenfamilie.

De plant is in verschillende delen van de wereld bekend onder namen zoals Cuban oregano, Indian borage, Mexican mint en broadleaf thyme. Dat geeft meteen een goede indicatie van het geurkarakter: Coleus heeft een duidelijke kruidige uitstraling die kan doen denken aan oregano, tijm en andere aromatische kruiden.

Coleus Etherische Olie is interessant voor makers die op zoek zijn naar een minder alledaagse etherische olie voor natuurlijke parfums, zeep, cosmetica, massageproducten en aromatische blends. Door het krachtige geurprofiel is meestal maar een kleine hoeveelheid nodig om een compositie een uitgesproken kruidig karakter te geven.

Wat is Coleus Etherische Olie?

Coleus Etherische Olie wordt verkregen uit <em>Coleus amboinicus</em>.

De plant behoort tot de familie Lamiaceae, dezelfde plantenfamilie waartoe onder andere munt, lavendel, rozemarijn, oregano, tijm en basilicum behoren.

Dat is ook goed terug te herkennen in de plant zelf. De bladeren zijn dik, aromatisch en geven bij aanraking of kneuzing een sterke kruidige geur af.

Voor de productie van de etherische olie worden voornamelijk de aromatische bovengrondse plantendelen gebruikt.

Botanische naam van Coleus

De botanische naam is:

<strong>Coleus amboinicus Lour.</strong>

Je kunt dezelfde plant in oudere documentatie en op grondstofspecificaties ook tegenkomen als:

<strong>Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng.</strong>

Daarnaast komt de naam:

<strong>Coleus aromaticus</strong>

in oudere literatuur voor.

Voor professioneel gebruik is het daarom belangrijk om niet alleen naar de commerciële naam “Coleus” te kijken, maar altijd naar de botanische naam en productspecificatie van de betreffende grondstof.

Andere namen voor Coleus

Coleus amboinicus is internationaal onder veel verschillende namen bekend.

Voorbeelden zijn:

• Cuban oregano
• Indian borage
• Mexican mint
• broadleaf thyme
• Spanish thyme
• Indian mint
• country borage

Deze namen kunnen verwarrend zijn omdat de plant botanisch gezien geen oregano, tijm of gewone munt is.

De namen verwijzen vooral naar het sterke kruidige aroma en naar traditionele toepassingen van de bladeren.

Hoe ruikt Coleus Etherische Olie?

Coleus Etherische Olie heeft een krachtige en uitgesproken geur.

Het aroma kan worden omschreven als:

• kruidig
• groen
• warm
• aromatisch
• oregano-achtig
• tijmachtig
• licht medicinaal
• balsemachtig
• fris-kruidig
• enigszins kamferachtig

De olie heeft aanzienlijk meer karakter dan een lichte citrusolie en kan daardoor snel dominant worden in een geurcompositie.

Gebruik Coleus daarom bij parfumexperimenten bij voorkeur eerst in kleine hoeveelheden.

Waarom ruikt Coleus zo kruidig?

Het krachtige aroma wordt veroorzaakt door verschillende vluchtige stoffen die van nature in de plant voorkomen.

Onderzoek naar etherische olie van <em>Coleus amboinicus</em> laat zien dat de samenstelling sterk kan variëren. In verschillende oliën zijn onder andere thymol, carvacrol, beta-caryofylleen en andere terpenen aangetroffen.

Sommige chemotypes kunnen bijzonder rijk zijn aan thymol, terwijl bij andere partijen de verhouding tussen de verschillende aromatische componenten heel anders is.

Daarom kan de geur van Coleus Etherische Olie van verschillende herkomstgebieden duidelijk verschillen.

Samenstelling van Coleus Etherische Olie

De natuurlijke chemische samenstelling van Coleus Etherische Olie is niet voor iedere batch hetzelfde.

In wetenschappelijke analyses zijn onder andere de volgende verbindingen aangetroffen:

• thymol
• carvacrol
• beta-caryofylleen
• 1,8-cineool
• p-cymeen
• terpinen-4-ol
• spathulenol
• andere mono- en sesquiterpenen

In een analyse van bladolie van <em>Coleus amboinicus</em> was thymol bijvoorbeeld veruit het belangrijkste bestanddeel. Andere studies laten echter een andere verhouding tussen carvacrol, thymol en overige aromatische componenten zien.

De daadwerkelijke samenstelling van een commerciële Coleus Etherische Olie moet daarom altijd uit de GC/MS-analyse of productspecificatie van de betreffende batch worden gehaald.

Chemotypen en batchverschillen

Bij Coleus is het extra belangrijk om rekening te houden met natuurlijke variatie.

De verhouding tussen bijvoorbeeld thymol en carvacrol kan sterk worden beïnvloed door:

• geografische herkomst
• klimaat
• bodem
• oogstmoment
• leeftijd van de plant
• gebruikte plantdelen
• genetische variatie
• destillatiemethode

Twee oliën die allebei als Coleus Etherische Olie worden verkocht, kunnen daardoor duidelijk verschillend ruiken.

Dat is normaal bij natuurlijke etherische oliën.

Hoe wordt Coleus Etherische Olie gemaakt?

Coleus Etherische Olie wordt doorgaans geproduceerd door stoomdestillatie van de verse of gedeeltelijk gedroogde bladeren en bovengrondse delen van de plant.

Tijdens de destillatie stroomt waterdamp door het plantenmateriaal.

De warmte zorgt ervoor dat de vluchtige aromatische bestanddelen uit de plant vrijkomen. Deze worden samen met de waterdamp afgevoerd.

Vervolgens wordt de damp afgekoeld en gecondenseerd.

Omdat etherische olie niet volledig mengbaar is met water, kan de olie daarna van het water worden gescheiden.

Het resultaat is een geconcentreerde aromatische olie.

Een krachtige etherische olie

Coleus Etherische Olie behoort qua geurprofiel tot de krachtigere kruidige oliën.

Dat betekent dat je in een blend meestal veel minder Coleus nodig hebt dan bijvoorbeeld Sinaasappel, Bergamot of Lavendel.

Bij het ontwikkelen van een geurcompositie is het verstandig om met zeer kleine proefbatches te werken.

Voeg eerst een klein aandeel toe en verhoog de hoeveelheid pas wanneer dat nodig blijkt.

Te veel Coleus kan een parfum snel overheersend kruidig of medicinaal laten ruiken.

Coleus Etherische Olie in natuurlijke parfums

Coleus kan bijzonder interessant zijn als grondstof voor natuurlijke parfums.

Door het aromatische en kruidige karakter werkt de olie vooral goed in:

• kruidige parfums
• groene parfums
• houtachtige parfums
• aromatische herengeuren
• uniseks parfums
• mediterrane geurcomposities
• bosachtige geuren

Coleus kan een compositie meer kracht en karakter geven.

Een kleine hoeveelheid kan bijvoorbeeld een groene geur warmer en kruidiger maken.

Waarmee combineert Coleus goed?

Coleus kan worden gecombineerd met verschillende geurfamilies.

Voor een frisse combinatie:

• Bergamot
• Citroen
• Grapefruit
• Limoen
• Eucalyptus

Voor een kruidige combinatie:

• Rozemarijn
• Tijm
• Basilicum
• Zwarte Peper
• Koriander
• Gember

Voor een aromatische combinatie:

• Lavendel
• Salie
• Geranium
• Palmarosa

Voor een houtachtige combinatie:

• Cederhout
• Vetiver
• Patchouli
• Sandelhout
• Frankincense

Door Coleus met citrus te combineren wordt het zware kruidige karakter lichter.

In combinatie met hout en patchouli wordt de geur juist dieper en aardser.

Coleus en Tijm combineren

Coleus kan qua geurcomponenten overeenkomsten vertonen met Tijm Etherische Olie.

Beide oliën kunnen bijvoorbeeld aanzienlijke hoeveelheden thymol bevatten.

Een combinatie van beide oliën geeft daarom een bijzonder krachtig kruidig effect.

Gebruik dergelijke blends voorzichtig, omdat zowel het geurprofiel als het veiligheidsprofiel snel intens kan worden.

Coleus en Oregano

Coleus wordt niet voor niets internationaal vaak Cuban oregano genoemd.

De bladeren hebben een uitgesproken kruidig karakter dat aan oregano kan doen denken.

Toch is Coleus botanisch niet hetzelfde als gewone oregano.

Oregano behoort tot het geslacht <em>Origanum</em>, terwijl Coleus tot het geslacht <em>Coleus</em> behoort.

Ook de precieze samenstelling van de etherische olie verschilt.

Coleus en Indian Borage

De naam Indian borage wordt vaak gebruikt voor <em>Coleus amboinicus</em>.

Dat kan verwarrend zijn omdat het woord “borage” ook wordt gebruikt voor Bernagie, <em>Borago officinalis</em>.

Dit zijn totaal verschillende planten.

Bernagieolie is bovendien een plantaardige vette olie die voornamelijk uit de zaden wordt geperst.

Coleus Etherische Olie is juist een vluchtige etherische olie die door destillatie uit aromatisch plantenmateriaal wordt gewonnen.

De twee producten zijn dus niet met elkaar vergelijkbaar.

Coleus Etherische Olie in zeep

Coleus Etherische Olie kan worden gebruikt voor het parfumeren van zeep.

De olie past goed bij kruidenzepen en natuurlijke zeepconcepten.

Interessante combinaties zijn bijvoorbeeld:

Coleus + Citroen

Coleus + Rozemarijn

Coleus + Lavendel

Coleus + Cederhout

Coleus + Eucalyptus

Coleus + Patchouli

Bij koudproceszeep moet rekening worden gehouden met de hoge pH en warmte tijdens het verzepingsproces.

Deze omstandigheden kunnen het uiteindelijke geurprofiel veranderen.

Maak daarom altijd eerst een kleine proefbatch.

Coleus in cosmetica

Coleus Etherische Olie kan als geurcomponent worden gebruikt in verschillende cosmetische formuleringen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• lichaamsolie
• massageolie
• balsem
• body butter
• handcrème
• voetcrème
• bodylotion
• scrub
• doucheproducten
• shampoo
• vaste cosmetica
• zeep
• parfumolie

De exacte geschikte concentratie hangt af van de toepassing en van de samenstelling van de betreffende partij etherische olie.

Gebruik in massageolie

Coleus Etherische Olie kan worden verdund in een plantaardige draagolie.

Geschikte oliën zijn bijvoorbeeld:

• Zoete Amandelolie
• Jojoba Olie
• Druivenpitolie
• Abrikozenpitolie
• Zonnebloemolie
• MCT Olie

Vanwege het krachtige karakter van Coleus is het verstandig om conservatief te beginnen met de dosering.

Gebruik voor commerciële formuleringen altijd de relevante veiligheidsdocumentatie.

Gebruik in balsem

In een balsem kan Coleus een uitgesproken aromatische geur geven.

Een eenvoudige balsembasis bestaat bijvoorbeeld uit:

• plantaardige olie
• boter
• was
• een kleine hoeveelheid etherische olie

Voeg de etherische olie bij voorkeur pas toe wanneer het gesmolten mengsel tijdens het afkoelen voldoende in temperatuur is gedaald.

Hierdoor wordt onnodige verdamping van vluchtige aromatische bestanddelen beperkt.

Gebruik in crèmes en lotions

Coleus Etherische Olie kan ook in emulsies worden verwerkt.

Voeg de olie doorgaans tijdens de afkoelfase toe.

De etherische olie hoeft hierbij niet apart in water te worden opgelost wanneer deze als onderdeel van een correct geformuleerde emulsie wordt verwerkt.

Controleer wel altijd of de gebruikte emulgator, formulering en hoeveelheid olie geschikt zijn.

Is Coleus Etherische Olie oplosbaar in water?

Nee.

Coleus Etherische Olie is niet wateroplosbaar.

Wanneer je de olie rechtstreeks aan water toevoegt, zal deze zich niet gelijkmatig oplossen.

Voor producten zoals sprays, toners en andere waterige formuleringen is daarom een geschikt solubilisatiesysteem nodig.

Een solubilisator helpt om kleine hoeveelheden etherische olie gelijkmatig in een voornamelijk waterige formulering te verdelen.

Gebruik in roomspray en andere geurproducten

Coleus kan vanwege het sterke aroma ook interessant zijn voor niet-cosmetische geurproducten.

Denk bijvoorbeeld aan:

• roomsprays
• geurblends
• aromatische waxproducten
• geurstenen
• potpourri
• diffusermengsels

Controleer voor iedere toepassing of de specifieke olie daarvoor geschikt is en welke veiligheidsrichtlijnen gelden.

Dosering van Coleus Etherische Olie

Er bestaat geen vaste universele dosering die geschikt is voor ieder product.

De juiste hoeveelheid hangt onder andere af van:

• de samenstelling van de olie
• het chemotype
• het percentage thymol en carvacrol
• het soort eindproduct
• het gebruiksgebied
• leave-on of rinse-off toepassing
• aanwezigheid van andere etherische oliën
• relevante IFRA-beperkingen
• de cosmetische veiligheidsbeoordeling

Gebruik daarom niet simpelweg een standaardpercentage voor iedere formulering.

Voor professionele cosmetica moet de maximaal veilige concentratie worden bepaald op basis van de documentatie van de gebruikte olie en de volledige samenstelling van het eindproduct.

Waarom is de GC/MS-analyse belangrijk?

Een GC/MS-analyse geeft inzicht in de chemische samenstelling van een etherische olie.

Dit is bij Coleus bijzonder relevant omdat verschillende partijen een sterk afwijkend profiel kunnen hebben.

Zo kan de ene partij relatief veel thymol bevatten, terwijl bij een andere partij carvacrol of andere bestanddelen sterker vertegenwoordigd zijn.

Deze verschillen kunnen invloed hebben op:

• geur
• stabiliteit
• allergenen
• huidveiligheid
• maximale dosering
• etikettering

Voor professionele productontwikkeling is de specifieke batchdocumentatie daarom belangrijker dan algemene percentages uit literatuur.

Geurallergenen

Coleus Etherische Olie is een natuurlijke geurgrondstof.

Etherische oliën kunnen van nature stoffen bevatten die volgens cosmetische regelgeving als geurallergenen moeten worden beoordeeld en eventueel op het etiket moeten worden vermeld.

De hoeveelheid kan per partij verschillen.

Gebruik daarom altijd de actuele allergenenverklaring van de grondstof.

Wanneer je meerdere etherische oliën of parfumgrondstoffen in één product gebruikt, moeten de bijdragen van alle ingrediënten gezamenlijk worden meegenomen in de uiteindelijke berekening.

Natuurlijk betekent niet onbeperkt gebruiken

Coleus Etherische Olie is een natuurlijke grondstof, maar dat betekent niet dat deze onbeperkt kan worden gebruikt.

Etherische oliën zijn sterk geconcentreerde mengsels van vluchtige moleculen.

Sommige natuurlijke bestanddelen kunnen bij hoge concentraties irritatie of sensibilisatie veroorzaken.

Dat geldt met name voor krachtige kruidige oliën.

Gebruik daarom altijd een geschikte verdunning.

Pure Coleus Etherische Olie op de huid

Het is niet aan te raden om sterk geconcentreerde etherische oliën zonder verdere formulering rechtstreeks op grote delen van de huid aan te brengen.

Voor huidtoepassingen wordt Coleus verwerkt in een passende cosmetische basis.

Dat kan bijvoorbeeld een olie, balsem, crème of lotion zijn.

De uiteindelijke veilige concentratie is afhankelijk van de volledige formule.

Coleus Etherische Olie voor DIY-cosmetica

Voor makers van DIY-cosmetica is Coleus vooral interessant vanwege het ongebruikelijke geurprofiel.

Het is geen typische zoete of bloemige olie.

Coleus geeft een formulering juist een groen, botanisch en krachtig kruidenkarakter.

Hierdoor past de olie bijzonder goed in producten met een natuurlijke, artisanale of botanische uitstraling.

Voorbeelden van geurcombinaties

Een frisse kruidenblend kan bijvoorbeeld worden opgebouwd uit:

50% Bergamot
30% Lavendel
20% Coleus

Een houtachtige blend:

50% Cederhout
30% Bergamot
10% Patchouli
10% Coleus

Een intens kruidige blend:

40% Rozemarijn
30% Citroen
20% Lavendel
10% Coleus

Deze percentages beschrijven uitsluitend de verhouding binnen het geurconcentraat.

Ze zijn geen aanbevolen gebruikspercentages voor een cosmetisch eindproduct.

De totale concentratie etherische olie in het eindproduct moet afzonderlijk worden bepaald.

Coleus in een groene parfumcompositie

Coleus kan bijzonder mooi werken in groene parfums.

Combineer bijvoorbeeld met:

• Bergamot voor frisheid
• Petitgrain voor groene citrusnoten
• Geranium voor een bloemig-groen karakter
• Cederhout voor structuur
• Vetiver voor een droge aardse basis

Een kleine hoeveelheid Coleus kan vervolgens als kruidig accent worden gebruikt.

Coleus voor uniseks geuren

Door het droge, kruidige en aromatische karakter is Coleus zeer geschikt voor uniseks parfumcomposities.

De olie combineert goed met zowel frisse citrusnoten als donkere houtachtige geuren.

Hierdoor kun je met dezelfde grondstof heel verschillende geurprofielen maken.

Een mediterrane kruidengeur maken

Voor een mediterrane sfeer kun je Coleus combineren met:

• Citroen
• Rozemarijn
• Lavendel
• Cederhout

Hiermee ontstaat een frisse, droge en kruidige compositie.

Wil je de blend warmer maken, dan kun je een kleine hoeveelheid Patchouli of Frankincense toevoegen.

Is Coleus een top-, hart- of basisnoot?

Coleus kan voornamelijk als aromatische hartnoot worden beschouwd.

Door de aanwezigheid van verschillende vluchtige monoterpenen zijn er ook frisse topnootachtige elementen aanwezig.

Zwaardere sesquiterpenen kunnen juist wat langer in de geur aanwezig blijven.

De precieze ontwikkeling is daarom afhankelijk van de chemische samenstelling van de specifieke olie.

Wanneer voeg je Coleus toe aan cosmetica?

Etherische olie wordt bij warme productieprocessen doorgaans tijdens de afkoelfase toegevoegd.

Dit geldt bijvoorbeeld bij:

• crème
• lotion
• balsem
• body butter
• conditioner

Een te hoge temperatuur kan vluchtige geurcomponenten laten verdampen.

Voeg de olie daarom niet onnodig vroeg toe aan een zeer hete formulering.

Oxidatie

Etherische oliën veranderen langzaam wanneer ze worden blootgesteld aan zuurstof.

Dit wordt oxidatie genoemd.

Door oxidatie kunnen zowel de geur als bepaalde eigenschappen van de olie veranderen.

Een geopende fles bevat steeds meer lucht naarmate deze leger wordt.

Daarom is correct bewaren belangrijk.

Hoe bewaar je Coleus Etherische Olie?

Bewaar Coleus Etherische Olie:

• goed afgesloten
• op een koele plaats
• droog
• beschermd tegen direct zonlicht
• bij voorkeur in de originele donkere glazen verpakking

Laat de fles niet onnodig lang openstaan.

Plaats het dopje direct terug na gebruik.

Waarom wordt etherische olie in donker glas bewaard?

Donker glas helpt de inhoud te beschermen tegen een deel van het aanwezige licht.

Licht kan bijdragen aan chemische veranderingen in etherische olie.

Amberkleurig glas wordt daarom veel gebruikt voor etherische oliën en andere lichtgevoelige grondstoffen.

Verschil tussen Coleus Etherische Olie en een plantaardige olie

Coleus Etherische Olie is geen vette plantaardige olie.

Plantaardige oliën zoals Amandelolie, Jojoba Olie en Avocado Olie worden voornamelijk als emolliënt en draagolie gebruikt.

Etherische olie bestaat daarentegen voornamelijk uit vluchtige aromatische verbindingen.

Coleus Etherische Olie wordt daarom in veel kleinere hoeveelheden gebruikt.

Je kunt Coleus bijvoorbeeld aan Amandelolie toevoegen, maar Coleus kan de Amandelolie niet één-op-één vervangen.

Voor wie is Coleus Etherische Olie interessant?

Coleus Etherische Olie is interessant voor:

• zeepmakers
• makers van natuurlijke cosmetica
• parfumontwikkelaars
• aromatische productontwikkelaars
• makers van massageproducten
• professionele cosmeticamerken
• creatieve DIY-makers

Vooral wanneer je al veel bekende oliën hebt gebruikt en een meer uitgesproken botanische geur zoekt, is Coleus een interessante toevoeging aan je collectie.

Waarom kiezen voor Coleus Etherische Olie?

Coleus onderscheidt zich van veel populaire etherische oliën door zijn sterke kruidige karakter.

Waar sinaasappel vooral zoet en citrusachtig is en lavendel bloemig-aromatisch, geeft Coleus een veel drogere en intensere kruidengeur.

Een kleine hoeveelheid kan daardoor een geurblend direct meer diepte geven.

Coleus is vooral interessant voor makers die willen experimenteren met ongebruikelijke etherische oliën en meer complexe natuurlijke geurcomposities.