Hoe maak je een kaars? De complete stap-voor-stap gids

Heb je ooit naar een luxe geurkaars gekeken en gedacht: “Dat kan ik ook, maar dan beter?” Je bent zeker niet de enige. Het zelf maken van kaarsen is een van die hobby’s die begint met een vleugje nieuwsgierigheid en vaak eindigt in een passie voor geur, vorm en design. Het lijkt op het eerste gezicht simpel: je smelt wat was, gooit er een touwtje in en je bent klaar.

Toch weet iedereen die ooit een kaars heeft gemaakt die na tien minuten uitdoofde of als een krater naar binnen smolt, dat er iets meer bij komt kijken. Of je nu je interieur wilt verrijken of droomt van een eigen lijn, deze gids helpt je door de basis heen zonder ingewikkelde scheikundelessen.

De voorbereiding: wat heb je echt nodig?

Voordat we beginnen, kijken we naar je materialen. De kwaliteit van je grondstoffen bepaalt namelijk of je project slaagt. Goed gereedschap en de juiste ingrediënten zijn onmisbaar voor een veilig en mooi resultaat.

De juiste was kiezen

Niet elke was gedraagt zich hetzelfde. Er is een groot verschil tussen was voor in een potje (containerwas) en was die op zichzelf moet staan (pilaarwas). Sojawas is de favoriet van veel moderne makers. Het is plantaardig en brandt schoner en langer dan paraffine. Voor kaarsen in glazen is de Golden Wax 464 een absolute aanrader vanwege de uitstekende hechting aan het glas.

Werk je liever met iets opvallends? Gel was is transparant, wat betekent dat je er decoraties zoals schelpen of glitters in kunt laten “zweven”. Dit vereist wel een iets andere aanpak qua temperatuur. Wil je meer weten over de specifieke eigenschappen per soort? Lees dan onze uitgebreide beginnersgids voor kaarsvet.

De motor van je kaars: de lont

De lont, of het wiek, is cruciaal voor de verbranding. Een verkeerde keuze zorgt voor walmen, roet of een vlam die direct verdrinkt in de gesmolten was. Katoenen lonten zijn de standaard keuze. De TCR-serie werkt hierbij erg prettig omdat deze zichzelf trimt tijdens het branden en niet snel nagloeit.

Voor extra sfeer zijn houten lonten fantastisch. Ze knisperen zachtjes als een open haardvuurtje en geven een luxe uitstraling. Let er wel op dat je ze kort houdt, ongeveer 5 millimeter, voor het beste brandresultaat.

Containers en mallen

Je kunt kaarsen gieten in glazen containers of in losse mallen. Als je glas gebruikt, controleer dan altijd of het hittebestendig is. Een dun wijnglas kan knappen door de hitte van de vlam, wat gevaarlijke situaties oplevert. Voor vrijstaande kaarsen, zoals de populaire bubbelkaarsen, gebruik je siliconen mallen. Deze zijn flexibel, waardoor je de kaars er makkelijk uithaalt zonder hem te beschadigen.

Gereedschap

Je hoeft geen compleet laboratorium in te richten, maar een goede smeltpan en vooral een betrouwbare thermometer zijn noodzakelijk. Temperatuur is namelijk allesbepalend bij het maken van kaarsen. Als je was te heet of te koud giet, kan de textuur veranderen of de geur verdwijnen.

Veiligheid tijdens het maken

We werken met hete, vloeibare stoffen en uiteindelijk met vuur, dus oplettendheid is geboden. Smelt was nooit direct op het vuur in een pan. Gebruik altijd de au bain-marie methode (een kom boven een pan kokend water) of een speciale wassmelter. Directe hitte kan de was laten ontbranden.

Zorg daarnaast voor een goed geventileerde ruimte, zeker als je met geuroliën werkt. De dampen kunnen sterk zijn en je wilt deze niet in een afgesloten kamer inademen. Let ook goed op het vlampunt van je geurolie. Als je olie toevoegt aan was die heter is dan het vlampunt, verdampt de geur direct en kan het mengsel in zeldzame gevallen vlam vatten.

Stap-voor-stap: je eerste containerkaars

We richten ons hier op een containerkaars, omdat dit voor beginners het meest toegankelijk is. Wil je liever een vrijstaande kaars maken? Bekijk dan onze instructies over hoe je een pilaarkaars maakt.

Stap 1: Voorbereiding van de container

Zorg dat je potje schoon, droog en op kamertemperatuur is. Plak de lont exact in het midden van de bodem met een speciale lijmsticker of een beetje hete lijm. Gebruik een centreerhulp of een simpele wasknijper om de lont rechtop te houden terwijl je straks giet.

Stap 2: Was smelten

Weeg je was af. Voor een standaard potje van 20cl heb je ongeveer 160 tot 180 gram was nodig. Smelt de was rustig au bain-marie. Gebruik je digitale thermometer om de temperatuur constant in de gaten te houden. Laat de was niet heter worden dan 85-90°C om verkleuring of verbranding van de was te voorkomen.

Stap 3: Geur en kleur toevoegen

Zodra de was volledig gesmolten is, haal je de pan van de hittebron. Dit is het moment voor precisie. Laat de was afkoelen tot ongeveer 70°C (controleer altijd de specifieke instructies van jouw wassoort) voordat je geurolie toevoegt. Een goede richtlijn is 6% tot 10% geurolie. Op 180 gram was gebruik je dus tussen de 10 en 18 gram olie. Roer het mengsel rustig maar grondig gedurende twee minuten door. Dit zorgt ervoor dat de geur zich goed bindt aan de wasmoleculen.

Wil je de kaars een kleurtje geven? Voeg dan nu je kaarsen kleurstof toe. Vloeibare kleurstof mengt heel makkelijk, terwijl kleurblokjes wat zuiniger in gebruik zijn.

Stap 4: Gieten

Laat de was verder afkoelen tot de juiste giettemperatuur. Voor Golden Wax 464 ligt dit vaak rond de 55-65°C. Giet rustig om luchtbellen te voorkomen en stop ongeveer een centimeter onder de rand van het glas.

Stap 5: Uitharden

Nu komt het lastigste gedeelte: wachten. Laat de kaars op kamertemperatuur stollen en verplaats hem niet. Hoewel de kaars na een paar uur hard lijkt, hebben sojakaarsen vaak een week of twee nodig om te “curen”. Tijdens dit proces hecht de geurolie zich definitief aan de was, wat zorgt voor een veel betere geurverspreiding (de ’throw’) wanneer je hem uiteindelijk aansteekt.

Inspiratie en variaties

Nu je de basis onder de knie hebt, kun je gaan experimenteren met verschillende stijlen en geuren. Je bent niet beperkt tot de standaard vanillegeur. Bij YouWish vind je een uitgebreid assortiment kaarsen geurolie variërend van designer parfum-dupes tot complexe, houtachtige aroma’s. Lees onze tips over kaarsen maken met geuroliën om te leren hoe je een geur krijgt die de hele kamer vult.

Ben je klaar met standaard potjes? Probeer dan eens vormkaarsen. De bubbelkaars is op dit moment enorm populair in interieurs. Voor dit soort kaarsen gebruik je een hardere wassoort of een mix met stearine, zodat ze hun vorm behouden tijdens het branden.

Veelvoorkomende problemen oplossen

Soms gaat het niet in één keer goed. Brandt je kaars alleen in het midden op en blijft er een dikke rand was staan? Dit heet ’tunneling’ en betekent meestal dat je lont te klein is voor de diameter van je pot. Check de maattabellen bij de kaarsen lonten om de juiste maat te vinden.

Een ander veelvoorkomend fenomeen bij sojawas is een ruwe, korrelige bovenkant na het stollen. Geen paniek, dit is puur esthetisch. Je kunt een föhn of verfbrander op de laagste stand gebruiken om de bovenkant heel even te smelten, zodat hij weer glad opdroogt. Zie je een zwart klompje op je lont ontstaan tijdens het branden? Dat noemen we een ‘paddenstoel’. Dit wijst er vaak op dat de lont iets te groot is of dat er te veel geurolie is gebruikt.

Beginnen met je eigen creatie

Zelf kaarsen maken is een combinatie van wetenschap en kunst. Het vraagt wat geduld en precisie, maar het resultaat – een handgemaakte kaars die perfect bij jouw smaak past – geeft enorm veel voldoening. Vind je het spannend om alle losse onderdelen zelf bij elkaar te zoeken? Begin dan met een compleet pakket waarin alles zit wat je nodig hebt voor je eerste project.