Waarom glas barst door hitte

Glas reageert sterk op temperatuurverschillen. Als de binnenkant van een pot gloeiend heet wordt door de vlam, zet het glas daar uit. De buitenkant van het glas staat in contact met de koelere lucht in de kamer en zet minder snel uit. Dit spanningsverschil noemen we een thermische schok. Wanneer het materiaal deze spanning niet kan opvangen, ontstaan er barsten.

Niet elk glas is geschikt voor kaarsen. Drinkglazen of goedkope vazen van budgetwinkels zijn vaak gemaakt van standaard glas dat al spanning bevat uit de fabriek. Gebruik voor je hobby met name glazen containers die specifiek zijn ontworpen en getest voor hitte. Goede kaarsenpotten voldoen vaak aan de ASTM F2179 standaard voor geannuleerd glas. Dit betekent dat het glas een proces heeft ondergaan om interne spanningen te verwijderen.

De lont bepaalt de temperatuur van het glas

Veiligheid begint bij de keuze van de juiste lont. De lont werkt als de motor van je kaars en bepaalt hoe heet de boel wordt. Een veelgemaakte fout is het kiezen van een te dikke lont om snel een brede smeltpoel te krijgen. Een te grote lont zorgt echter voor een te hoge vlam en excessieve hitte tegen de wanden van het glas.

Als een vlam te groot wordt of gaat dansen, kan deze de zijkant van het glas direct raken. Direct vlamcontact verhoogt het risico op breuk enorm. Daarnaast wijst roetvorming op een onvolledige verbranding. Het is daarom slim om je in te lezen over de juiste lont kiezen voor jouw specifieke combinatie van was en geurolie. Zorg dat je de lont altijd trimt tot ongeveer 5 of 6 millimeter voordat je hem aansteekt. Een kaars wick trimmer is een handig hulpmiddel om dit nauwkeurig te doen zonder te knoeien.

Inspectie voor je begint met gieten

Zelfs het beste glas kan zwakke plekken hebben door transport of opslag. Houd elk glas even tegen het licht voordat je begint. Zie je een krasje, een luchtbel of een kleine onregelmatigheid? Gebruik dat glas dan liever niet voor een kaars. De hitte zoekt precies die zwakke plek op om het glas te doen knappen.

Ook de positie van de lont in het glas is bepalend voor de veiligheid. Een lont die niet precies in het midden staat, zorgt voor ongelijke verhitting van de glaswand. Je kunt een off-center kaarslont voorkomen door gebruik te maken van centreerhulpen of speciale geleiders tijdens het stollen van de was. Zorg ook dat het glas schoon en droog is voor een goede hechting van de kaarsen was.

Werken met gelwas en andere soorten

Als je werkt met gelwas moet je extra alert zijn. Gelwas brandt heter en smelt bij een hogere temperatuur dan bijvoorbeeld sojawas. Omdat gelwas vaak transparant is, kiezen makers soms voor decoratief glaswerk dat niet hittebestendig is. Doe dit nooit. Gelwas heeft een smeltpunt tussen de 70 en 85 graden en vraagt om glas dat deze constante hitte aankan. Let ook goed op het vlampunt van geurolie wanneer je toevoegingen gebruikt in je projecten.

Is het hergebruiken van kaarsenpotten slim?

Het is verleidelijk om een lege glazen pot schoon te maken en opnieuw te vullen met was. Toch raden fabrikanten dit vaak af vanwege materiaalmoeheid. Het glas is tijdens de eerste levensduur al vele malen opgewarmd en afgekoeld. Dit proces kan de structuur onzichtbaar verzwakken. Een tweede ronde hitte kan dan net teveel zijn. Gebruik oude potten liever als pennenhouder of voorraadpotje voor kleine spullen. Veiligheid gaat voor recycling wanneer er vuur in het spel is.

Veiligheidsregels voor het branden

Je kunt de veiligste kaars maken, maar de gebruiker moet ook weten wat hij doet. Zet duidelijke instructies op je label. De belangrijkste regel is de 1/2 inch regel. Stop met branden als er nog ongeveer 1 tot 1,5 centimeter was op de bodem ligt. Zonder deze buffer van was wordt de hitte direct op de bodem van het glas overgedragen.

Laat een kaars in glas nooit langer dan 3 tot 4 uur achter elkaar branden. Het glas wordt anders te heet voor de ondergrond. Zet kaarsen ook nooit op de tocht. Tocht zorgt voor een onrustige vlam die naar de rand van het glas kan wapperen en daar lokaal extreme hitte veroorzaakt. Voor professionele makers zijn er brandveiligheidstesten voor kaarsen beschikbaar die voldoen aan de Europese EN 15493 norm. Dit geeft zekerheid over de vlamstabiliteit en de integriteit van de houder.

Door te investeren in het juiste glaswerk en je lonten goed te testen, voorkom je gevaarlijke situaties. Een goede voorbereiding is het halve werk bij dit ambacht. Wil je direct aan de slag met een veilig project? Lees dan ons artikel over hoe je een container kaars maakt en ontdek hoe je stap voor stap een prachtig resultaat behaalt. Voor extra zekerheid kun je ook kijken naar de verschillende kaarsen testen diensten om je producten volledig door te lichten. Voor een goede basis voer je altijd eerst zelf een veilige kaars brandtest uit voordat je kaarsen weggeeft of verkoopt.