Hoe je zelf een shampoo bar maakt: van ingrediënten tot een glanzend resultaat

Heb je ooit naar die rij plastic flessen in je badkamer gekeken en gedacht dat het anders kan? Shampoo bars zijn de laatste jaren heel populair geworden. Ze zijn compact, gaan lang mee en je sleept geen overbodig water mee in je koffer tijdens het reizen. Veel makers die overstappen op een vaste shampoo merken dat hun haar gezonder aanvoelt omdat ze de ingrediënten precies afstemmen op hun eigen behoeften.

Zelf een shampoo bar maken lijkt misschien ingewikkeld, maar het valt mee als je de basis begrijpt. Het is een proces van het mengen van reinigende stoffen met verzorgende oliën en boters en actieve bestanddelen. In dit artikel leer je hoe je een veilige en effectieve bar maakt die echt werkt voor jouw haartype.

Wat is een shampoo bar eigenlijk

Een shampoo bar ziet eruit als een stuk zeep, maar de chemische samenstelling is totaal anders. De meeste commerciële bars en populaire recepten zijn eigenlijk syndet bars. Syndet staat voor synthetic detergent. Dit klinkt misschien technisch, maar voor je haar is het vaak beter dan traditionele zeep. Gewone zeep heeft een hoge pH-waarde die de haarschubben openzet, wat kan leiden tot klitten en een dof uiterlijk. Een syndet bar kun je maken met een pH-waarde tussen de 4.5 en 5.5. Dat sluit goed aan bij de natuurlijke zuurgraad van je hoofdhuid.

Voor wie liever een snelle start maakt, zijn er ook kant-en-klare basissen die je alleen hoeft te smelten en in een vorm hoeft te gieten.

De ingrediënten voor jouw formule

Om een stevige bar te krijgen die goed schuimt en reinigt, heb je een paar groepen ingrediënten nodig. Het hart van de bar bestaat uit surfactants. Deze stoffen trekken vet en vuil aan en spoelen het weg met water. Sodium Cocoyl Isethionate (SCI) is een favoriet onder makers. Het wordt vaak baby foam genoemd omdat het mild is voor de huid maar toch een romig schuim geeft. Je kunt dit combineren met Sodium Lauryl Sulfoacetate (SLSA) voor grote, luchtige bellen. Naast reinigers voeg je conditioners toe. BTMS-50 is een goede keuze omdat het je haar zacht maakt en statische elektriciteit vermindert.

Vergeet de extra verzorging niet. Ingrediënten zoals DL-Panthenol dringen door in de haarschacht en houden vocht vast. Glycerine helpt om de bar soepel te houden en hydrateert de hoofdhuid.

Veiligheid bij het maken van cosmetica

Voordat je begint met mengen, moet je even stilstaan bij je veiligheid. Vooral surfactants in poedervorm, zoals SLSA en SCI, zijn heel erg licht en vluchtig. Het stof is zo fijn dat het direct je luchtwegen irriteert als je het inademt. Dat kan leiden tot flinke hoestbuien. Draag daarom altijd een goed aansluitend stofmasker, handschoenen en een veiligheidsbril tijdens het wegen en mengen van de droge stoffen. Werk in een ruimte zonder tocht en hou kinderen en huisdieren op veilige afstand.

Recept voor een milde syndet shampoo bar

Dit recept van circa 200 gram is een goede basis die voor de meeste haartypes werkt. Je kunt het later aanpassen door te spelen met verschillende etherische oliën of andere extracten.

Fase A: De droge ingrediënten

• 130 g Sodium Cocoyl Isethionate (SCI) Naaldjes
• 5 g Kaolin klei

Fase B: De vloeibare ingrediënten

• 30 g Cocamidopropyl Betaine
• 10 g Glycerine
• 15 g Shea butter of kokosolie (gesmolten)
• 4 g DL-Panthenol
• 2 g Conserveermiddel (zoals Cosgard)
• 2 g Rozemarijn etherische olie

Stappenplan voor een geslaagd resultaat

Het maken van een shampoo bar lijkt op het kneden van deeg. Het doel is om een homogene massa te krijgen die je stevig in een vorm kunt drukken.

• Mengen van de poeders: Doe je masker op. Weeg de SCI en de kaolin klei af in een grote kom. Meng dit voorzichtig met een spatel zodat er geen stofwolken ontstaan.
• Vloeibare fase voorbereiden: Meng de Cocamidopropyl Betaine met de glycerine en de gesmolten shea butter. Los de DL-Panthenol hierin op.
• Alles samenvoegen: Giet de vloeistoffen bij de poeders. Begin te roeren met een stevige lepel.
• Kneden: Trek je handschoenen aan. Nu komt het handwerk. Kneed de massa met je handen tot het de dikte heeft van een stevig kleideeg. Als het te kruimelig blijft, kun je een paar druppels water toevoegen. Als het te plakkerig is, voeg je een klein beetje extra klei toe.
• Vormen: Duw de massa stevig in een siliconen mal. Druk het zo hard mogelijk aan om luchtbellen te voorkomen. Dit zorgt dat de bar niet uit elkaar valt na het drogen.
• Uitharden: Laat de bar minimaal 24 tot 48 uur rusten in de vorm op een droge plek. Haal hem er daarna uit. Laat hem nog twee tot drie dagen aan de lucht drogen voor het eerste gebruik.

Waarom de pH-waarde het verschil maakt

Een van de gemaakte fouten bij zelf vloeibare zeep of shampoo maken is het negeren van de pH-waarde. Voor een shampoo bar streef je naar een waarde tussen de 4.5 en 5.5. Je kunt dit controleren door een klein beetje van je bar (1 gram) op te lossen in 9 gram gedestilleerd water. Gebruik een digitale pH-meter om de vloeistof te meten. Is de waarde te hoog? Dan kun je in een volgende batch een klein beetje citroenzuur of natriumcitraat toevoegen om de balans te herstellen.

Je zelfgemaakte bar gebruiken en bewaren

Zodra je bar hard is, is hij klaar voor de douche. Wrijf de bar tussen je natte handen of direct over je natte haar tot er genoeg schuim ontstaat. Masseer het in en spoel het goed uit. Omdat je bar geen agressieve sulfaten bevat, zal je haar minder snel uitdrogen en de natuurlijke glans behouden.

Het bewaren van je shampoo bar is heel belangrijk voor de levensduur. Laat de bar nooit in een plasje water liggen, want dan lost hij langzaam op. Gebruik een zeepbakje met goede afwatering. Zo blijft je bar wekenlang goed en geniet je elke dag van een plasticvrije wasbeurt.

Wil je nog meer variatie in je haarverzorging? Kijk dan ook eens naar onze andere haarverzorging recepten voor inspiratie.