Zelf een shampoo bar maken: stappenplan en recept

Waarom zou je betalen voor een plastic fles shampoo die voornamelijk uit water bestaat? Steeds meer makers stappen over op een compacte shampoo bar voor in de badkamer. Je bepaalt hiermee precies welke ingrediënten, oliën en geuren op je hoofdhuid terechtkomen. Een vaste bar gaat lang mee en neemt nauwelijks ruimte in. In dit artikel leer je stap voor stap hoe je zelf een milde shampoo bar maakt.

Wat is een shampoo bar en hoe werkt het?

Een shampoo bar lijkt uiterlijk op een blok zeep, maar het verschil in ingrediënten is groot. Gewone zeep is van nature alkalisch met een hoge pH-waarde. Dat zet je haarschubben open, wat je haar stug maakt. Een kwalitatieve bar is pH-gebalanceerd. Dit noemen we een syndet bar, wat staat voor synthetic detergent. Je gebruikt milde reinigers die je haar en hoofdhuid schoonmaken zonder de beschermlaag van de huid aan te tasten. Wil je meer leren over hoe verschillende reinigers inwerken op je lichaam? Bekijk onze pagina over pH-neutrale zeep en zachte verzorging.

Waarom de pH-waarde van je shampoo bar telt

De menselijke hoofdhuid heeft een natuurlijke pH-waarde rond de 5,5. De haarschubben blijven het liefst in een licht zure omgeving van 3,6 tot 3,7. Voor haarproducten is een pH tussen de 4,5 en 5,5 ideaal om de haarcuticula glad te houden en pluizigheid te voorkomen. Producten met een pH boven de 7 zetten de haarschubben open, wat leidt tot wrijving en beschadiging.

Bij het maken van een syndet bar wil je de waarde nameten. Wrijf je bar tussen natte handen en test het geconcentreerde schuim met pH-teststrips. Wil je stap voor stap zien hoe je dit test? Lees dan de gids over de zeep pH-waarde meten. Mocht de pH nog iets te hoog uitvallen, dan kun je een kleine hoeveelheid citroenzuur toevoegen tijdens het formuleren.

Veilig werken met surfactants

Het belangrijkste ingrediënt van een syndet bar is de surfactant, zoals Sodium Cocoyl Isethionate (SCI). Dit is een milde, sulfaatvrije reiniger op basis van kokosolie. SCI is verkrijgbaar in poeder of als naaldjes.

Het werken met fijne poeders of naaldjes vraagt om voorzorgsmaatregelen. SCI-stof kan je luchtwegen en ogen prikkelen bij verwerking. Zorg voor een goed geventileerde werkruimte. Draag tijdens het afwegen en mengen een stofmasker, een veiligheidsbril en handschoenen. Voor alle basishulpmiddelen kun je terecht in ons overzicht met benodigdheden voor het maken van zeep. Je vindt extra grondstoffen in de categorie hulp en grondstoffen.

De belangrijkste grondstoffen in een recept

Een complete formule bestaat uit een balans van droge en vloeibare ingrediënten.

• Surfactants: SCI vormt de milde reinigende basis van je bar. Je combineert dit eventueel met een vloeibare co-surfactant zoals Cocamidopropyl Betaine.
• Harders en emulgatoren: Ingrediënten zoals BTMS-25 of vetalcoholen zorgen dat de bar stevig wordt en makkelijk uitspoelt.
• Boters en oliën: Romige boters voeden het haar. Zachte oliën geven extra glans.
• Bevochtigers en conditioners: Glycerine trekt vocht aan en voorkomt dat de bar broos wordt. DL-Panthenol (Pro-Vitamine B5) versterkt de haarvezels.
• Waterfase: Gebruik altijd gedestilleerd water in plaats van kraanwater. In kraanwater zitten mineralen zoals calcium en magnesium die wisselwerkingen veroorzaken of het schuimvermogen verminderen.
• Conserveermiddel: Wanneer je water toevoegt aan je recept of de bar herhaaldelijk nat wordt onder de douche, is een geschikt conserveermiddel nodig om bacteriegroei te voorkomen.

Recept voor een milde syndet shampoo bar

Dit basisrecept voor circa 200 gram is geschikt voor de meeste haartypes. Je vindt meer inspiratie bij onze haarverzorging recepten of de handleiding over een shampoo bar maken.

Ingrediënten voor een batch van circa 200 gram:

• 130 g SCI naaldjes of poeder
• 5 g kaolinklei
• 30 g Cocamidopropyl Betaine
• 10 g glycerine
• 15 g sheaboter of kokosolie
• 4 g DL-Panthenol
• 2 g conserveermiddel
• 2 g etherische olie van rozemarijn

Stappenplan:

• Zet je stofmasker, veiligheidsbril en handschoenen op voordat je begint met afwegen.
• Meng de SCI en de kaolinklei als droge fase voorzichtig door elkaar in een hittebestendige kom.
• Verwarm de sheaboter au bain-marie tot de boter vloeibaar is.
• Meng de gesmolten sheaboter met de Cocamidopropyl Betaine en glycerine, en los daarin de DL-Panthenol op.
• Voeg de vloeibare fase toe aan de droge stoffen en kneed de massa tot een stevig deeg.
• Voeg het conserveermiddel en de rozemarijn etherische olie toe zodra de massa onder de 40 graden is afgekoeld.
• Druk de massa krachtig aan in een siliconen zeepmal om luchtbellen te vermijden.
• Laat de bar 24 tot 48 uur uitharden in de mal en daarna nog 2 tot 3 dagen drogen aan de lucht.

Je bar aanpassen aan je haartype

Je kunt met oliën en extracten variëren om de werking af te stemmen op jouw wensen.

• Droog of pluizig haar: Voeg wat arganolie toe om je lokken te voeden. Meer achtergronden over voeding lees je in ons artikel over sheaboter gebruik.
• Slap of fijn haar: Voeg castorolie toe om het haar te versterken. Lees meer hierover in onze gids over castorolie voor sterk en gezond haar.
• Gevoelige hoofdhuid: Rozemarijn etherische olie heeft een fijne werking. Bekijk al onze opties op de pagina over etherische olie kopen.
• Hydratatie: Pas de hoeveelheid glycerine in zeep en huidverzorging aan om vocht vast te houden.

Bewaartips voor een lange levensduur

Een zelfgemaakte shampoo bar gaat lang mee als je er goed voor zorgt. De belangrijkste regel is drogen. Als een bar in een laagje water blijft liggen op je doucherand, lost hij snel op en wordt hij zacht. Leg je bar op een zeepbakje met gaatjes of een geventileerd rekje. Meer bewaartips voor vaste reinigers lees je op de pagina over zeep bewaren en houdbaarheid.

Wrijf bij het wassen de bar tussen natte handen op tot er schuim ontstaat en verdeel dit schuim over je haar. Je hoeft het blok niet rechtstreeks over je hoofdhuid te wrijven.

Zelf cosmetica maken geeft ontzettend veel voldoening. Wil je direct starten met alle ingrediënten? Ontdek ons volledige assortiment in de hoofdsectie voor alles over zeep maken of bekijk alle plantaardige oliën en boters.