Snijd een echt blok Aleppozeep doormidden en je ziet twee kleuren: okerbruin aan de buitenkant, olijfgroen binnenin. Dat groen komt van laurierolie. Alleen is “laurierolie” geen eenduidig product, en daar gaat het bij veel makers mis. Wie een dikke, donkergroene olie uit de bessen bestelt, krijgt iets heel anders dan wie een fles etherische olie uit de bladeren pakt.
Voor zeep wil je laurierbesolie (INCI: Laurus Nobilis Fruit Oil). In traditionele Aleppozeep zit daar tussen de 5 en 40% van, de rest is olijfolie. Als beginner zit je met 10 tot 25% goed. De etherische bladolie is een andere stof met eigen regels, en die heb je in zeep niet nodig.
Laurierbesolie en laurierbladolie: het verschil
Allebei komen ze van dezelfde boom, de Laurus nobilis. Verder lijken ze weinig op elkaar.
| Laurierbesolie | Laurierbladolie | |
|---|---|---|
| Plantdeel | Vrucht (bes) | Blad |
| Soort olie | Vette olie, koudgeperst | Etherische olie, stoomdestillatie |
| Uiterlijk | Dik, geelgroen tot donkergroen, halfvast onder ongeveer 21 °C | Dunne vloeistof, kleurloos tot lichtgeel |
| Rol in een recept | Basisolie, vooral in zeep | Geurcomponent, altijd verdund |
| INCI | Laurus Nobilis Fruit Oil | Laurus Nobilis Leaf Oil |
Staat er in een webshop alleen “laurierolie”? Kijk dan naar de INCI-naam en naar de consistentie. Een dunne, lichte olie is bladolie. Een dikke, groene olie die in de koude van je werkkamer half stolt, is besolie. Onder de 21 °C warm je hem voorzichtig op voordat je afweegt.
Wat laurierbesolie in je recept doet
De vetzuursamenstelling is geen vaste waarde. In de studies die ik vond, loopt laurinezuur uiteen van 8,6% tot 54% en oliezuur van 15% tot 42%. Dat verklaart waarom twee flessen van verschillende leveranciers zich niet identiek gedragen.
Wat je wel mag verwachten:
- Een kruidige, aardse, wat medicinale geur. Die zwakt tijdens het rijpen af, maar verdwijnt niet.
- Een groene tint in je zeep, die afhangt van het percentage.
- Een ander verloop van de trace. Bronnen spreken elkaar tegen: de ene zegt dat de olie de trace vertraagt, de andere dat hij hem versnelt. Draai eerst een kleine testbatch en kijk wat jouw olie doet.
Reken je loogwater altijd na. Voor laurierbesolie vond ik bij Soap Ledger 0,143 g NaOH per gram olie (SAP-waarde 200,25 mg KOH/g) en in een Turkse studie 0,140 g NaOH per gram. Dat scheelt weinig, maar de waarde van jouw batch kan afwijken. Vraag je leverancier om het specificatieblad en gebruik de loogcalculator, bijvoorbeeld met onze uitleg over loogwater berekenen.
Hoeveel laurierolie in zeep?
Het percentage op een Aleppozeep slaat op het aandeel laurier in de oliën. Een zeep met “30%” bestaat uit 30% laurierolie en 70% olijfolie. Het gaat niet om het gewicht van het hele blok.
| Percentage | Karakter | Past bij |
|---|---|---|
| 5-12% | Mild, verzorgend | Dagelijks gebruik, gevoelige huid |
| 15-25% | Evenwichtig, klassiek Aleppo-gevoel | De meeste huidtypes, een goed beginpunt |
| 30-40% | Sterkere geur, duidelijker reinigend | Vette huid, shampoobars |
Een rekenvoorbeeld voor 1000 g oliën bij 20% laurier: 200 g laurierbesolie en 800 g olijfolie. Een Aleppo-recept van soapformulator.com rekent daar 131,2 g NaOH en 266,4 g gedestilleerd water bij. Dat klopt alleen bij de superfat van dat recept, dus pas het aan je eigen keuze aan.
Hoger gaan dan 40% kan, maar de olie is duurder dan olijfolie en de geur wordt dominant.
Traditionele Aleppozeep wordt in een ketel gekookt (hot process), met de laurierolie aan het einde. Daarna rijpt het blok zes tot negen maanden, waarbij de buitenkant oker wordt en de binnenkant groen blijft. Gebruik je cold process, dan maak je een Aleppo-geïnspireerde zeep. Dat is niet erg, maar noem het ook zo. Het volledige recept vind je hieronder.
Meer over de keuze van het percentage lees je in onze gids over Aleppozeep en het juiste laurierpercentage. Wil je eerst begrijpen wat er in je pan gebeurt, dan is cold process zeep: de wetenschap erachter een goed begin.
Gebruik buiten zeep
Leveranciers noemen laurierbesolie voor shampoobars en lippenbalsems, of in body butter. Door de halfvaste structuur werkt hij daar als verdikker. Voor shampoobars noemt een leveranciersgids 30 tot 40% in het vetmengsel.
Bij producten die op de huid blijven zitten, is voorzichtigheid nodig. Ik vond geen betrouwbare doseringsrichtlijn voor laurierbesolie in leave-on-producten, en sommige leveranciers zeggen zelfs dat je de olie niet puur op je huid moet smeren. Er is een historische reden voor die zorg. Van 1860 tot 1960 werd vilt geconditioneerd met “laurierolie”, een mengsel van vette en etherische olie uit de vrucht. Het Tisserand Institute meldt dat meer dan 4% van de mensen die een patchtest deden daar allergisch voor bleek. Doe altijd een patchtest en verkoop zulke producten pas na een veiligheidsbeoordeling.
Veiligheid en regelgeving
Etherische bladolie
Laurierbladolie staat in Bijlage III van de Europese cosmeticaverordening (1223/2009). Is de concentratie hoger dan 0,001% in leave-on-producten of 0,01% in afspoelproducten, dan moet hij in de ingrediëntenlijst staan. Een veiligheidsblad van een leverancier classificeert hem als huidsensibiliserend (categorie 1). Methyleugenol zit van nature in bladolie. Daarvoor stelt de verordening maxima in het eindproduct: 0,001% in afspoelproducten en 0,0002% in overige leave-on-producten.
Is laurierolie verboden?
Niet in zijn geheel, maar de regels zijn precies. Bijlage II van de verordening verbiedt “olie uit de zaden van Laurus nobilis” (CAS 84603-73-6). Laurierbesolie voor Aleppozeep staat onder de INCI-naam Laurus Nobilis Fruit Oil (CAS 8007-48-5) bij leveranciers in de handel. De bronnen die ik vond geven geen duidelijk besluit van de EU over hoe dat verschil in de praktijk uitpakt. Verkoop je zeep met laurierolie, laat de olie dan altijd meenemen in je veiligheidsbeoordeling en vraag documentatie op bij je leverancier. YouWish voert zulke cosmetische veiligheidsbeoordelingen (cosmetic safety assessments) zelf ook uit.
Zwangerschap
Voor zowel besolie als bladolie vond ik geen goed onderzoek over veiligheid tijdens de zwangerschap. UKTIS zegt dat er voor etherische oliën in het algemeen geen epidemiologische of evidence-based studies zijn. Laat bladolie als voorzorg weg tijdens de zwangerschap en vraag bij twijfel je verloskundige om advies.
Bewaren
Bewaar laurierbesolie goed afgesloten, koel, droog en uit het licht. De houdbaarheid verschilt per leverancier: 12 tot 36 maanden komt voor. Een technisch blad adviseert de kwaliteit te controleren als de olie langer dan 24 maanden staat. Ruik er dus aan voor je hem in een batch gooit.
Zin om te beginnen?
Heb je een Aleppo-recept uitgekozen, kijk dan in onze categorie oliën en boters voor olijfolie en andere basisoliën. Ben je een beginner? Begin met de gids voor beginners, draai een kleine testbatch met 20% laurier en laat die minstens een paar weken rijpen voordat je oordeelt over de geur.
